بخش حمل ونقل با چهار زيربخش جاده اي، ريلي، هوايي و دريايي، پايه اصلي توسعه پايدار، متعادل و متوازن، محسوب مي شود و تمامي عرصه هاي توليد، توزيع و مصرف در گستره جغرافيايي ملي، منطقه اي و بين المللي را پوشش مي دهد. اين بخش به عنوان سنگ بنا، محور توسعه و حلقه ارتباطي فعاليت هاي مختلف اقتصادي است و مي تواند پيشاهنگي توسعه بخش ها و زيربخش ها را در اقتصاد ملي عهده دار شود. در واقع شبكه ها و پايانه هاي حمل و نقل، ناوگان، نيروي انساني متخصص، فناوري و استانداردها در يك مجموعه سخت افزاري و نرم افزاري، وظايف و عمليات حمل ونقل را به انجام مي رسانند و با مولفه هاي اقتصاد، امنيت و عدالت اجتماعي ارتباط تنگاتنگ دارند. همچنين هواشناسي با وجود جايگاه مهم و فرابخشي همواره در برنامه هاي توسعه مورد بي مهري و غفلت واقع شده است. كه در فرايند برنامه پنجم سازندگي، به صورت ويژه مدنظر قرار مي گيرد. براين اساس محتواي گزارش ها و اسناد برنامه پنجم سازندگي بخش حمل و نقل و هواشناسي بايد متضمن اهداف، سياست ها، راهبردها و راهكارهاي علمي و اجرايي و درجهت تحقق توسعه عدالت محور و متوازن باشد و در قالب برنامه هاي كوتاه مدت و ميان مدت و در جهت تحقق فرامين مقام معظم رهبري، اهداف متعالي سند چشم انداز 20 ساله جمهوري اسلامي ايران و ديگر اسناد مصوب قانون گذار سازماندهي وارائه شود. دولت نهم و همه اركان آن مصمم هستند كه در تمامي برنامه ها و رويكرد ها گسترش عدالت، مهرورزي و خدمت به بندگان خدا و رشد و توسعه متعادل و متوازن و همه جانبه كشور را به صورت جدّي دنبال كنند كه در اين راستا برنامه پنجم بخش حمل و نقل و هواشناسي بايد علاوه بر، دارا بودن ويژگي هاي علمي و اجرايي، اهداف دولت خدمتگزار را هم پوشش دهد. انتظار اين است كه وزارتخانه و دستگاه هاي تابعه و مسئولان و كارشناسان بخش دولتي و غيردولتي هنگام تهيه برنامه، همه توان خود را در جهت گسترش حمل و نقل عمومي و فراگير نمودن خدمات هواشناسي و با رويكرد عدالت محوري، ارتقاي بهره وري و خدمت به مردم شريف و بي بديل ايران اسلامي بسيج كنند و در نهايت هم با حمايت قاطع نمايندگان محترم در مجلس شوراي اسلامي، ان شاءالله اين مهم، نمود عيني يابد.
منشورتدوين برنامه سازندگي پنجم در حوزه حمل و نقل
منشور و ميثاقي كه بايد سرلوحه فعاليت برنامه ريزان بخش حمل و نقل و هواشناسي قرار گيرد، توسط وزير راه و ترابري به اين شرح اعلام شده است :
تدوين راهبردهاي بلند مدت بخش حمل و نقل در راستاي تحقق اهداف متعالي سند چشم انداز 20 ساله جمهوري اسلامي ايران و سياست هاي كلي بخش حمل و نقل، كه توسط مقام معظم رهبري تائيد و ابلاغ شده است و همچنين سياست هاي كلي برنامه پنجم سازندگي كه در آينده نزديك ابلاغ خواهد شد.
تهيه و پيشنهاد احكامي كه براي تسهيل و تسريع در اجراي سياست هاي كلي اصل 44 قانون اساسي و قانون مربوط لازم و ضروري است.
ارائه طرح هاي راهبردي با هدف توسعه و تعادل منطقه اي و گسترش امكانات حمل و نقل و هواشناسي براساس عدالت و افزايش رفاه.
ارائه چارچوب هاي مشخص علمي و عملي به منظور ارتقاي ايمني بخش حمل و نقل.
به كارگيري و حمايت ويژه از توان مالي، فني، مهندسي و تخصصي بخش غيردولتي در بخش حمل و نقل و هواشناسي و صدور خدمات فني و مهندسي.
توجه ويژه به اقتصاد مهندسي طرح ها و پروژه هاي، مهندسي ارزش و بهره وري عوامل توليد.
اصلاح تعرفه ها، هدفمند كردن يارانه ها و دريافت بهاي تمام شده و پرهيز از اعمال نرخ تكليفي باهدف تحقق كارايي، گسترش عدالت و ايجاد رقابت سازنده بين زيربخش ها.
استفاده از فناوري هاي نوين و گردش اطلاعات بخش حمل و نقل و هواشناسي به صورت الكترونيكي در امور ساخت و توسعه، نگهداري و بهره برداري.
ايجاد شبكه و پايگاه اطلاعات حمل و نقل ترانزيت بين دستگاه هاي ذيربط.
اصلاح ساختار مديريت دولتي بخش حمل و نقل و هواشناسي در جهت كوچك سازي بخش دولتي، تفويض امور به تشكلهاي تخصصي و صنفي غير دولتي و مشاركت همه جانبه مردم و بازتعريف نقش حاكميتي دولت.
ساماندهي و ايجاد مديريت واحد در پايانه هاي زميني، هوايي و دريايي.
جوانگرايي و مهندسي مجدد سيستم هاي ساختاري و مديريتي و ساماندهي به همراه هم افزايي توان تخصصي و تجربيات پيشكسوتان.
سياستگذاري در جهت آموزش تخصصي مديران موسسات و شركت ها، رانندگان و شاغلان بخش حمل و نقل با مشاركت بخش غيردولتي.
تسريع در فرآيند نوسازي و استاندارد سازي ناوگان هوايي ، ريلي، جاده اي و دريايي و افزايش بهره وري ناوگان موجود.
ايجاد ظرفيت در راستاي ارتقاي سهم حمل و نقل ريلي از كل حمل و نقل زميني.
حال با توجه به اينكه زمان نسبتا كمي تا پايان برنامه چهارم باقي مانده است لازم است كه دست اندركاران حوزه حمل و نقل با ارزيابي از اين برنامه و با در نظر گرفتن موارد اجرايي و عقب ماندگي هاي برنامه گذشته به تدوين نهايي برنامه پنجم سازندگي بپردازند و دراجراي برنامه جديد كوشا باشند.
